W świecie, w którym niemal każdy trening można zmierzyć, przeanalizować i udostępnić, łatwo zapomnieć, że bieganie nie musi wiązać się z ciągłym dążeniem do czegoś więcej. Więcej kilometrów, więcej treningów, lepsze wyniki, większa wiedza, bycie na bieżąco… A może czasem warto zrobić krok w drugą stronę? Ograniczyć to, co niepotrzebnie zajmuje nam głowę, i skupić się na tym, co naprawdę ważne. W końcu w sporcie, podobnie jak w życiu, czasem mniej znaczy więcej.
Pułapki social mediów
Będąc w bądź co bądź dosyć małej bańce biegowej, łatwo wpaść w pułapkę bycia na bieżąco ze wszystkim. Jeśli biegam po górach, to powinnam obserwować na Instagramie wszystkich biegaczy górskich, którzy z zaangażowaniem prowadzą swoje social media. Powinnam śledzić ich aktywność na Stravie – może nauczę się czegoś z ich treningów? A już na pewno powinnam dawać im lajki i komentarze, bo przecież ten kontent trzeba podbijać! Jednakże w obecnych czasach na tych platformach pojawia się coraz więcej kont. Już nie tylko profesjonalni sportowcy prowadzą swoje social media, ale również mniej zaawansowane osoby. I to nie jest zły kontent – często ich posty, rolki, relacje są naprawdę ciekawe i wiele można się z nich nauczyć, czasem pośmiać, czasem po prostu odnaleźć się w tym, o czym piszą. Ale to nie znaczy, że musimy być ze wszystkim na bieżąco i spędzać godziny w mediach społecznościowych, żeby niczego nie przegapić.
Po pierwsze, nie da się być cały czas na bieżąco. Chyba, że bez przerwy siedzimy w telefonie – ale chyba nie o to chodzi? Nic się nie stanie, jeśli nie zobaczymy najnowszego posta czy najnowszej rolki popularnej biegaczki. A jeśli w świecie biegowym naprawdę wydarzyło się coś ważnego – ta informacja, tak czy inaczej, na pewno do nas dotrze.
Po drugie, zdecyduj, kogo najbardziej chcesz obserwować. Instagram w kolejności wyświetla nam te posty i relacje, z którymi najczęściej wchodzimy w interakcje. Może są wśród nich konta, które tak naprawdę nie są dla Ciebie interesujące? A te, które faktycznie chciałabyś zobaczyć, są ukryte gdzieś z tyłu i musisz przejść przez wiele innych relacji, aby do nich dotrzeć? Warto czasem zadać sobie pytanie: czy obserwowanie danego konta rzeczywiście wnosi coś dobrego do mojego życia i treningu? Czy może raczej sprawia, że zaczynam się porównywać, odczuwać presję albo mam wrażenie, że ciągle jestem o krok za kimś innym? Nie musisz obserwować wszystkich biegaczy tylko dlatego, że sama biegasz. Nie musisz wiedzieć, kto ile przebiegł, jaki zrobił trening i do jakiego startu się przygotowuje. Możesz po prostu wybrać kilka kont, które naprawdę Cię inspirują, uczą czegoś wartościowego albo zwyczajnie poprawiają Ci humor. Reszta nie musi zajmować miejsca w Twojej głowie.
Pamiętaj, że na social mediach ludzie wrzucają to, co chcą wrzucać. Jednakże nasz umysł działa automatycznie – porównuje się z innymi. W postach widzimy uśmiechnięte, zawsze pełne energii twarze innych osób, a my znowu nie mamy siły, żeby wyjść na trening. Widzimy mamę trójki dzieci, która biega z wózkiem i świetnie się bawi, a my z jednym dzieckiem nie możemy się zebrać nawet na krótki trening. Widzimy ludzi znajdujących czas na wszystko, a my nie mamy kiedy wyjść na rodzinny spacer. Uwaga – oni też czasem nie mają siły, czasu, nie ogarniają. Tylko po prostu tego nie wrzucają. Albo wrzucają, ale często to ginie pośród większej ilości pozytywnych postów. Mam wrażenie, że coraz więcej osób decyduje się pokazywać również tę mniej kolorową stronę biegania – gorsze dni, zmęczenie czy chwile zwątpienia. I dobrze! Ale trzeba pamiętać o tym, że one zawsze są, a Instagram to tylko wycinek czyjegoś życia. Mnóstwa ludzi w ogóle tam nie ma! I wcale nie oznacza to, że mniej trenują, mają mniej ciekawe życie czy mniejsze osiągnięcia. Po prostu nie czują potrzeby dzielenia się nimi w Internecie.
FOMO treningowe – czyli czy na pewno robię wystarczająco dużo?
FOMO (ang. fear of missing out) oznacza lęk przed tym, że coś nas omija. W kontekście sportowym może to być nie tylko obawa przed przegapieniem wydarzeń czy informacji (o czym pisałam w pierwszej części tego artykułu), ale również poczucie, że inni robią coś więcej, rozwijają się szybciej i osiągają lepsze wyniki, podczas gdy my zostajemy w tyle.
Czy zdarzyło Ci się kiedyś zrobić zaplanowany trening, a mimo to mieć poczucie, że to za mało? Albo skrócić odpoczynek, bo inni właśnie realizują mocny tydzień treningowy? Czasem poprzez porównywanie się z innymi zaczynamy kwestionować własny plan i wątpić w swój proces. Może to powodować wykonywanie zbyt dużej ilości treningów, zbyt intensywnych, zaniedbywanie regeneracji – a stąd krótka droga do przetrenowania czy kontuzji. Nie musisz trenować tyle, ile trenują inni, żeby być wystarczająco dobrą biegaczką. Twoje treningi nie muszą wyglądać imponująco na Stravie. Nie musi mieć największego kilometrażu w grupie treningowej ani realizować kilku jednostek jakościowych w tygodniu. Twój plan ma być przede wszystkim dopasowany do Ciebie, Twoich możliwości, Twoich celów i Twoich codziennych obowiązków.
Pamiętaj, że porównując się z osobami z Instagrama czy Stravy, porównujesz swój pełny kontekst życia z wybranymi fragmentami życia innych osób. Nie znasz ich zmęczenia, regeneracji, ograniczeń, zaplecza treningowego ani ceny, jaką płacą za realizację swoich celów.
Mniej gonienia za liczbami – trening to nie tylko statystyki
Zegarek na nadgarstku, aplikacja w telefonie, kolejne statystyki, wykresy, podsumowania tygodnia i miesiąca. Tempo, tętno, przewyższenia, kilometraż, kadencja, VO2max, obciążenie treningowe, czas regeneracji… Można by wymieniać jeszcze długo. Technologia daje nam naprawdę sporo możliwości i trudno odmówić jej przydatności. Problem pojawia się jednak wtedy, kiedy zaczynamy traktować wszystkie te liczby jak wyrocznię.
Czy zdarzyło Ci się kiedyś wrócić z naprawdę przyjemnego treningu, ale po spojrzeniu na zegarek stwierdzić, że jednak nie był taki udany? Tempo wyszło wolniejsze niż zakładałaś, tętno było wyższe, a może zegarek pokazał, że Twoja forma spada? Albo odwrotnie – trening był ciężki, nie miałaś na niego ochoty, ale liczby się zgadzają, więc możesz uznać go za zaliczony?
Oczywiście, monitorowanie treningów ma swoje zalety. Dzięki danym możemy obserwować postępy, kontrolować obciążenia i lepiej planować przygotowania do zawodów. Warto jednak pamiętać, że zegarek nie zna całego kontekstu. Nie wie, jak dokładnie się czujesz, ile stresu miałaś w pracy czy szkole, czy jesteś przemęczona obowiązkami domowymi. Może podpowiadać, ale nie powinien podejmować za Ciebie wszystkich decyzji.
Może więc czasem warto pobiegać bez sprawdzania tempa co kilometr? Nie analizować po treningu każdego parametru, nie zastanawiać się, czy średnie tętno było odpowiednie. Po prostu wyjść, pobiec tak, jak masz ochotę, rozejrzeć się dookoła i wrócić do domu z poczuciem, że zrobiłaś coś dla siebie. Bez konieczności udowadniania czegokolwiek za pomocą wykresów. Dobrym eksperymentem jest wybranie się raz na jakiś czas po prostu pobiegać – bez zegarka, założeń, planu. Co prawda taki trening nie będzie widoczny na Stravie, nie zasili Twoich statystyki, ale może dać coś o wiele bardziej cennego – czystą przyjemność z ruchu i poczucie wolności, dla których być może kiedyś zaczęłaś biegać.
Nie każdy miesiąc musi być lepszy od poprzedniego. Nie każdy trening musi przynosić progres. Nie musisz raz za razem poprawiać swojej życiówki, żeby udowodnić sobie i innym, że się rozwijasz. Rozwój to nie tylko poprawa wyników, ale też lepsza wydolność, wytrzymałość, umiejętność regeneracji i większa świadomość własnego ciała. Pamiętaj, że zawody to tylko jeden dzień w roku, a rozwój mierzymy całościowo, patrząc na wiele miesięcy treningów.
Warto też zastanowić się, czy bieganie nie stało się dla nas kolejnym zadaniem do wykonania na liście codziennych obowiązków. Praca, dom, rodzina, trening, regeneracja, odpowiednie odżywianie, a do tego jeszcze pilnowanie wszystkich parametrów i analizowanie postępów. Nawet hobby może w pewnym momencie zacząć przypominać projekt, który trzeba nieustannie optymalizować. Oczywiście, będąc w procesie treningowym, takie chwile będą się zdarzać. Bieganie, choćby nie wiem jak ukochane, nie zawsze będzie przynosić przyjemność. Czasem trzeba będzie się zmotywować i wyjść na trening, choć wcale nam się nie chce. Warto jednak uważać, aby nie stało się to normą. Jeśli coraz częściej biegamy z poczucia obowiązku, a coraz rzadziej dla przyjemności, warto zastanowić się, czy nie wymagamy od siebie zbyt wiele.
Minimalizm w sporcie nie oznacza, że musimy wyrzucić zegarek, usunąć Stravę czy zrezygnować z ambitnych celów. Chodzi raczej o to, żeby świadomie wybierać to, co nam służy i nie dokładać sobie niepotrzebnej presji. Nie musimy wiedzieć, co robią inni, trenować tyle co oni ani za każdym razem poprawiać swoich wyników. Możemy biegać po swojemu, w swoim tempie i z uwzględnieniem tego, co dzieje się poza sportem. Warto czasem odłożyć telefon, wyłączyć zegarek i przypomnieć sobie, po co właściwie zaczęliśmy biegać – żeby czerpać z tego radość, satysfakcję i mieć trochę przestrzeni tylko dla siebie.
tekst: psycholog sportowy, Karolina Bagińska
fotografia: cottonbro studio
